Lipiec – warzywa i owoce

lipiec warzywa owoceAgrestjest w zasadzie porzeczką agrestową, ale przez większe gabaryty nazywany jest agrestem. Pochodzi z Azji a na europejskich stołach zagościł dopiero 200 lat temu. Posiada 1500 odmian, ale w większości wszystkie pochodzą od dwóch gatunków – agrestu zwyczajnego uprawianego w Europie i na Kaukazie oraz agrestu amerykańskiego z Ameryki Północnej. Najbardziej popularna jest odmiana Biała i Czerwony Triumf. Posiada kulisty jagodowy kształt. Może być zjadany surowy a najlepszy jest od czerwca do sierpnia. Popularne są przetwory owocowe – konfitury, galaretki, dżemy, nalewki. Owoc jest bogaty w witaminy Ci E, grupę witamin B i prowitaminę A. Jest także źródłem minerałów i śladowo wapnia, potasu, fosforu, sodu, krzemu, magnezu i żelaza.

Borówka amerykańskanależy do gatunku roślin wrzosowatych i pochodzi z Ameryki Północnej. Warunki sprzyjające borówce znajdują się także w Japonii, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii i Holandii. Na mniejszą skalę uprawiana jest także w Polsce. Borówka amerykańska dojrzewa od mniej więcej połowy lipca do września. Owoce mają kulisty kształt i w przeciwieństwie do swoich braci – borówek czarnych – pozbawione brudzącego soku. Posiadają dużo cukru, kwasów mineralnych, soli mineralnych, pektyn i witamin.

Brzoskwiniato gatunek drzewa z rodziny różowatych. Pochodzi prawdopodobnie z Chin i obecnie nie rośnie dziko. Oficjalnie jest uprawiany w Polsce od 1945 roku w Siewce Jerzykowskiej. Uprawy typowe dla naszego kraju to Harnaś, Inka i Iskra. Obradza w owoce od lipca do końca sierpnia. Owoc ma masę do 200 g i posiada pestkę. Charakteryzuje się omszoną żółtoczerwoną skórką. Brzoskwinie zawierają dużo żelaza chroniącego przed anemią. Posiadają także błonnik, węglowodany, związki magnezu, cynku, fosforu, potasu i prowitaminy A, witaminę C i gamę witamin B. Idealnie nadają się do przetworów. Z pestek popularny jest olej.

Czereśniedrzewo należące do rodziny różowatych. Występuje licznie w Europie, na Kaukazie i w Azji Zachodniej. W Polsce jest popularnym drzewem owocowym. Rośnie także dziko. Owoce czereśni zbiera się od czerwca do lipca. Poza spożywaniem surowych owoców popularne są nalewki, kompoty, konfitury i dżemy. Czereśnie bogate są w potas, wapń, fosfor i cynk. Nie należą do owoców zawierających bardzo duże ilości witamin. Posiadają jednak odpowiednią ilość witamy A, C, E oraz witamin B. Charakteryzują się dużą ilością substancji antyoksydacyjnych, czyli chroniących skórę i tkanki przed wolnymi rodnikami i nowotworami.

Dereń – to krzew z rodziny dereniowatych o ponad 40 gatunkach. Pochodzi z Kaukazu, ale uprawiany jest także w Azji Mniejszej oraz Europie. W Polsce występują naturalnie tylko dwa gatunki – jadalny i świdwa. Często spotykany jest w roli rośliny ozdobnej. Jadalnie w kraju występuje dziewięć odmian. Dereń wspominany jest w literaturze już od XVII wieku. Owoce pojawiają się w okresie letnim – lipiec oraz sierpień. Niekiedy do przełomu września i października. Dereń jest koloru krwistoczerwony, biały lub czarniawy i żółty. W smaku przypomina wiśnię lub żurawinę. Popularny jest na przetwory – marmoladę, dżem i nadzieje do cukierków. Idealnie nadaje się do nalewek i syropów. Wg ludowych wierzeń dobrze leczy wszelkie migreny. Owoce zawieraja dużo witaminy C, P i A oraz makro- i mikroelementy, flawonoidy, kwasy organiczne, antyoksydanty chroniące przed rodnikami i nowotworami, biostymulatory, pektyny, garbniki, cukry i substancje mineralne.

Gruszkizaliczają się do roślin różowatych. Pochodzi z Chin i występuje także w Europie, Azji i Afryce. Europejskie odmiany pochodzą od gruszy polnej i śnieżnej. Mnogość gatunków jest wynikiem podatności na krzyżowanie tworzące liczne podgatunki. W Polsce popularna od 30 do 60 gatunków wyselekcjonowanych na przestrzeni wieków. Do najpopularniejszych należą Klapsa, Lukasówka, Konferencja, Komisówka, Paryżanka. Najświeższe grusze z sadu pojawiają się w lipcu i są dostępne do końca października. Następnie na rynku są dostępne te z przechowalni. Podobnie jest zresztą z jabłkami. Owoce zazwyczaj są jadane na surowo, ale popularne jest ich pieczenie, suszenie oraz gotowanie. Idealnie pasują do ciast, deserów, napojów, kompotów i sałatek. Pojawiają się także w napojach alkoholowych. Świetnie sprawdzają się podczas kandyzacji, suszenia oraz konserwowania. Zawierają dużo potasu, wapnia, magnezu, sodu, miedzi, żelaza, boru oraz jodu. Możemy w niej także znaleźć źródło kwasu owocowego – jabłkowe i cytrynowego. Posiada też węglowodany, pektyny, błonnik i olejki eteryczne. Z witamin A, B1, B2, B6, C i PP.

Jabłkapopularnością i rozprzestrzenieniem na świecie nie ma sobie równych. Drzewo pochodzi z Chin i za jej przodków uważa się jabłoń wschodnią oraz jabłoń Sieversa. Owoce jabłoni zajmują czwarte miejsce pod względem produkcji na świecie. Niezwykłą popularnością cieszą się w Polsce, gdzie są jednym z symboli naszego eksportu. Nasze popularne odmiany to Kosztela, Papierówka, Szara Reneta, Złota Reneta, Ananas Berżnicki, Antonówka, Kronselska, Malinówka, Boiken, Spartan, Starking, Ligol, Cortland, Alwa, Lobo, Champion. Owoce prosto z sadów trafiają na stoły w okresie od lipca do listopada. Najczęściej jadane są na surowo, ale popularnością cieszy się także ich gotowanie, pieczenie i suszenie. Królują na ciastach, deserach, w sałatkach i surówkach. Przez embargo Rosji popularne staje się cydr. Jabłka posiadają ponad 20 cennych składników. Od witamin A, B1, B2, B6, B12, C, E po kwasy owocowe, przeciwutleniacze, pektyny, błonnik, kwasy foliowe. Ze pierwiastków należy wymienić potas, krzem, sód, wapń, fosfor, magnez, żelazo, cynk, miedź, mangan i jod.

Jagodyzaliczają się do rodziny wrzosowatych. Występuje w Azji, Europie i Ameryce Północnej. W Polsce spotykana jest dziwko w lasach w całym kraju. Owoce pojawiają się na przestrzeni lipca i sierpnia. Jagody jadane są na najczęściej na surowo. Dodawana jest do ciast i deserów. Popularne są także pierogi z jagodami i jagodzianki. Standardem są soki, konfitury i dżemy. Jagody posiadają witaminy A, grupę witamin B, C i PP. Śladowo wapń, żelazo, potas, fosfor, cynk, chrom, miedź. Mogą być także źródłem błonnika i przeciwutleniaczy.

Malinynależy do roślin różowatych. Znana jest od starożytności. Dzięki krzyżowaniu w XVII w. znano już odmianę czerwoną i żółtą. Popularnie występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej – dziko, jako krzew uprawiany przez działkowców oraz na plantacjach. Sezon na maliny trwa od lipca do października. Owoce jadane są najczęściej na surowo. Popularne są kompoty, mrożonki, galaretki, dżemy i konfitury. Nadaje się także do nalewek, win i likierów. Lecznico wykorzystuje się łodygi, łodygi i suszone owoce. Maliny zawierają witaminy C, witamina E, B1, B2, B6, potas, wapń, fosfor, magnez, kwas organiczny, flawonoidy i beta-karoteny.

Mirabelkiinaczej nazywana śliwką domową. Jest najmniejszym owocem ze swojej rodziny. Pochodzi z Azji Zachodniej. Uprawiana jest w Polsce. Spotykana jest w sadach, parkach i ogrodach. Rośnie także dziko. Należy do roślin miododajnych. Kolor mirabelki zależy od odmiany i może być od jasnożółtego po czerwony i ciemno-purpurowy. Zbierana jest od lipca do września. Jadana najczęściej na surowo. Znajduje zastosowanie w konfiturach, dżemach, sokach i kompotach. Uzupełnia ciasta, desery, nalewki i wódki. Dobrze się suszy. Zawiera witaminę A, C, P witaminy B, beta-karoteny, błonnik, potas, żelazo, magnez, wapń, fosfor.

Morelenależy do roślin różowatych. Pochodzi z Azji Środkowej, prawdopodobnie z Chin. Dziko rośnie od Japonii po Afganistan. Europejczycy do XVI w. uważali ją za odmianę brzoskwini. Uprawiana jest wszystkich kontynentach. Często spotykana w Turcji, Francji, Rosji, Rumunii. W Polsce zagłębie mirabelkowe jest na Dolnym Śląsku i Ziemi Sandomierskiej. Nasze morele możemy zbierać do końca września. Morele pasują idealnie do ciast i deserów. Doskonale smakują na surowo. Morele wykorzystuje się do słodkich i pikantnych dań. Sprawdza się wzbogacaniu smaków alkoholi. Dojrzała pestka moreli wykorzystywana jest jako substytut gorzkiego migdała. Zawierają dużo składników mineralnych, błonnika, kwasu foliowego. W potężnych dawkach zapewniają karoteny, potas, magnez, fosfor i wapń. Bogata jest także w witaminy B, C, E.

Morwanależy do rodziny morowatych i dzieli się w zależności od koloru na różne rodzaje – morwa czarna i morwa czerwona. Ta pierwsza pochodzi z Azji i była znana już Grekom i Rzymianom, druga z Ameryki Północnej. Owoce zbierane są od lipca do sierpnia. Morwa jadana jest często na surowo. Przypomina wyglądem jeżyny. Nadaje się do galaretek, soków, syropów, konfitur, deserów, nalewek, likierek i win. Nadaje się do suszenia. Owoce Morwy są bogate w pektyny, kwasy owocowe, składniki mineralne oraz witaminy i karoten.

Porzeczka biała – należy do rodzin krzewów agrestowych. Miejscem pochodzenia jest wschodnia Ameryka Północna. Popularne odmiany to Blanka i Juteborg. Nie jest uprawiana w dużych plantacjach i najczęściej można ją spotkać w ogrodach i sadach. Owoce zbierane są od lipca do sierpnia. Nadaje się do spożywania na surowo oraz do przetworów. Biała odmiana nadaje się do aromatycznych win. Porzeczki zawierają dużo witaminy C, witamin A, B1, B2, B6, PP, E, PP. Znajdziemy także żelazo, fosfor, jod, bor, wapń, magnez, sód i potas.

Porzeczka czerwona – nazywana jest pospolitą o od koloru czerwoną. Należy do rodziny agrestowatych. Pochodzi z Europy Zachodniej. W Polsce uprawiana jest na dużych plantacjach oraz często spotykana w ogrodach i sadach. Dojrzewa od czerwca do sierpnia. Przez lekką kwaskowatość nie jest lubiana surowa. Idealnie dopełnia ciasta, desery, konfitury, dżemy itd. Robi się z niej soki i kompoty. Porzeczki zawierają dużo witaminy C, witamin A, B1, B2, B6, PP, E, PP. Znajdziemy także żelazo, fosfor, jod, bor, wapń

Porzeczka czarna – należy do rodziny agrestowatych. Popularna w Europie Środkowej i Wschodniej oraz całej Azji. Od XVI w. uważana przez Europejczyków na roślinę leczniczą. Do największych producentów zaliczana jest Polska, która wiedzie prym w Europie. Spore ilości produkuje także Rosja, Francja i Holandia. Dojrzewa w lipcu i sierpniu. W smaku jest bardzo charakterystyczna. Duża ilość pektyn sprawia, że dobrze nadaje się do konfitur, dżemów, soków, kompotów i galaretek. Przygotowywane są z niej mocniejsze napitki, likiery i wina owocowe. Z liści czarnej porzeczki robi się zalewę do kiszonych ogórków. Znajduje zastosowanie także w zielarstwie. Czarna porzeczka jest bombą witaminową. Zabiera bardzo dużo witaminy C, której ilość jest 4 razy większe niż w cytrynie. Dużo jest także witaminy B1, B2, B6, PP, E oraz prowitaminy A, błonnika, żelaza, fosforu, boru, wapnia, magnezu, sodu i potasu. Sporo kwasów owocowych, karotenu i substancji antyoksydacyjnych. Chroni organizm chorobami układu krwionośnego, serca i rakiem.

Poziomkinależą do rodzajów byliny z rodziny różowatych. Poziomek jest obecnie około 50 rodzajów. Szeroko spotykana jest w Europie, Azji i Ameryce. W Polsce występują trzy gatunki. Typowym jest poziomka pospolita spotykana często w lasach. Zbierana jest od czerwca do sierpnia. Uprawiana owocuje nawet do października. Charakteryzuje się dużą aromatycznością i najczęściej trafiana stoły w postaci surowej. Popularne są koncentraty soków z poziomek. Znajduje szerokie zastosowanie w zielarstwie, dlatego wykorzystuje się suszone liście i korzenie. Dodawana jest także do herbat. Poziomki zawierają witaminy C i P oraz B1, B2, E, K, sole mineralne, taniny, kwasy organiczne i kwasy owocowe.

Wiśniedrzewo pochodzi z Azji i południowo-wschodniej Europy. Szczególnie popularna jest w Japonii od ponad tysiąca lat, gdzie ma swoje święto. Z tego powodu Japonia nazywana jest krajem Kwitnącej Wiśni. Pochodzi od przodków czereśni i bardzo ją przypomina. Istnieje nawet krzyżówka obydwu gatunków, która zaliczana jest do wiśni. Uprawiana jest jako roślina sadownicza. W Polsce można spotkać prawie 30 odmian. Najpopularniejsza jest Łutówka. Większość uprawianych drzew wywodzi się od wiśni pospolitej. Owoce dzielone są na wiśnie szklanki z bezbarwnym sokiem i wiśnie sokowe posiadające czerwony sok. Najlepszym okresem zbiorów wiśni jest lipiec. Owoce wiśni w smaku są dość kwaśne, dlatego najbardziej popularne są soki, dżemy, konfitury, syropy i kompoty. Sporą popularnością cieszą się nalewki i smakowe wódki. Wiśnie są źródłem witamin C, B, karotenu, wapnia i magnezu.

Bakłażannależy do rodziny psiankowatych. Znany jest także pod nazwą oberżyna. Rzadziej gruszka miłosna, jajko krzewiaste, bakman. Pochodzi z tropikalnej Afryki, Egiptu, Arabii i Indii. W Polsce jego hodowla odbywa się w szklarniach. Zbierany jest od czerwca do września. Nasz region charakteryzuje się bakłażanami w kolorze ciemnofioletowym z białym miąższem. Dostępne są także odmiany z białą gładką skórką, pasiaste, zielonobiałe i kolorowe mini. Nie jest jadany na surowo. Najczęściej się go smaży, piecze, dusi i grilluje. Podawany jest także faszerowany z mielonym mięsem lub z ryżem, grzybami albo rybą. Z około 90% składa się z wody, ma niewiele białka, tłuszczy i tylko odrobinę cukru. Zawiera bardzo dużo potasu, fosforu, żelaza, wapnia i witamin A, B, C. Zawartość błonnika jest o 50% większa niż w przypadku jabłek i brzoskwiń. Wspomaga procesy trawienia tłustych mięs.

Bóbjednoroczna roślina bobowata. Rośnie dziko w północnej Afryce i Iranie. Uprawiany jest w wielu krajach. Także w Polsce. Zbierany jest od maa do lipca. Dopełnia smakiem boczek, warzywa rogout a w postaci pure pasuje do pieczonych ziemniaków. Dodawany jest także do zup jarzynowych, serwowany z grzankami i rybami. Popularnością cieszy się także w towarzystwie masła i bułki tartej. Idealnie sprawdza się w roli źródła białka roślinnego, wapnia, żelaza, witamin B, C, A. Dobrze sprawdza się w zdrowych dietach bogatych w błonnik, węglowodany i zdrowe tłuszcze. Niestety nie powinien być nadmiernie spożywany, ponieważ jest ciężkostrawny i kaloryczny.

Brokułto inaczej kapusta szparagowa. Należy do jednorocznych roślin kapustowatych. Pochodzi z Cypru a popularność zdobył w starożytnej Grecji i Rzymie. Nie występuje dziko. Jest uprawiany m.in. w Polsce, Anglii, Francji, Hiszpanii i Włoszech. Polskie uprawy zbierane są od czerwca do listopada. Jego wygląd jest fachowo nazywany baldachogroniastym kwiatostanem a prościej różą. Jadany jest na surowo, ale częściej w postaci gotowanej, duszonej, pieczonej i smażonej. Znajduje szerokie zastosowanie od zapiekanek u zip po gania garnkowe. Brokuły bogate są w witaminy A, C, B1, B2 oraz fosfor, wapń, magnez i żelazo.

Brukiew – nazywany tez karpielem jest odmianą kapusty rzepaku. Nie rośnie dziko. Uprawiany jest w większości krajów zachodniego globu. W Polsce znany jest od XVII wieku. Brukiew zbiera się od sierpnia do listopada. Nie cieszy się popularnością. Powoli to się jednak zmienia, ponieważ bardzo dobrze wpływa na zdrowie. Spożywany jest na surowo, w postaci gotowanej, pieczonej, duszonej. Nadaje się do zup, puree surówek i soków. Dobrze łączy się z mięsem, nadaje się do faszerowania i duszenia z masłem lub śmietaną. Zawiera witaminy A, B1, B2, B5, B6, B9, B12, C, D, K oraz wapń, fosfor, sód, żelazo, magnez, cynk, miedź, siarkę, błonnik, karoten, rutynę, cukry, białka.

Burak Ćwikłowyzaliczany jest do roślin komosowatych i szarłatowatych. Pochodzi od buraka dzikiego, którego do dzisiaj można spotkać na Bliskim Wschodzie, w pobliżu Morza Śródziemnomorskiego, Czarnego, Kaspijskiego i w Indiach. W Polsce zaliczany jest do pospolitych roślin uprawnych. Świeży dostępny jest przez cały rok dzięki chłodniom. Zbiory przypadają na lato i jesień. Młody cechuje się jadalnym korzeniem i liśćmi. Spożywany jest zazwyczaj po przetworzeniu. Idealnie nadaje się do marynat, mieś, zup i sosów. Najbardziej znany jest ze swojego udziału w barszczu czerwonym oraz jako ćwikła z chrzanem. Buraki zawierają dużo witaminy C i B1 oraz makr- i mikroelementy. Posiada też wapno, magnez, potas oraz rzadki rubid i cez. Ten ostatni być może hamuje raka. Odkwasza organizm.

Botwina – od zawsze kojarzona z Francją, Hiszpanią, Holandia i Szwajcarią jest także powszechnie uprawiana w Polsce. Popularna jest boćwina zwyczajna oraz szerokoogonkowa. Sezon na to warzywo trwa maja do września. Za jadalne uważa się liście i łodygi. Nadaje się do sałatek, zup, chłodników i napojów warzywnych. Boćwina znana jest z zawartości błonnika, białka, węglowodanów oraz witaminy C, kwasu foliowego, mangany, potasu, żelaza, fosforu, sodu i cynku.

Cebulanależy do rodziny czosnkowatych i pochodzi z Azji Środkowej. Nie rośnie dziko i występuje tylko uprawiana. Do największych producentów cebuli należą Chiny, Rosja, Indie i USA, Turcja oraz Hiszpania. W Polsce powierzchniowo jest to trzecia uprawa po pomidorach i marchwi. Najczęściej występuje w odmianie białej, czerwonej, cukrowej, czosnkowej, szalotce, srebrzystej, jako dymka. Jest dostępna cały rok dzięki systemowi chłodni a jesienią prosto z pola. Surowa nadaje się do spożywania w sałatkach i na kanapkach. Często dodawana jest do zup i mięs, aby dodać smaku potrawie. Zwiera białko, wapń, fluor, prowitaminę A, witaminy B1, B2, B6 oraz C i E.

Cebula dymkato nic innego, jak młoda odmiana cebuli. Występuje z łodygą, czyli szczypiorkiem. Charakteryzuje się twardym białym korzeniem. Pochodzi z Azji Środkowej i obecnie nie rośnie dziko. Spotykana jest tylko w uprawie. W smaku jest łagodna. Najlepsza jest w sezonie od marca do sierpnia. Najczęściej stosowana jest na surowo jako dodatek do kanapek, zup i sałatek oraz dań mięsnych. Zawiera białko, węglowodany, błonnik, witaminę C, karoten, składniki mineralne i siarkę.

Czosnekto warzywo, przyprawa i roślina lecznicza. Dzięki właściwościom leczniczym i smakowym znany jest od ponad 5 tysięcy lat. Pochodzi z południowo-zachodniej Syberii i z tego regionu rozprzestrzenił się na cały świat. Ceniony był przez starożytnych Rzymian, Greków i Egipcjan. Do Polski trafił dzięki Tatarom i od średniowiecza jest bardzo ceniony. Uprawia się go na plantacjach wielkopowierzchniowych, ogrodach i na działkach. Najprościej napisać do czego się nie nadaje, ponieważ poza tym wszędzie się wyśmienicie sprawdza. Oczywiście poza ciastami i deserami. Zawiera witaminy C, A, B1, B2, B3, PP oraz fitosterol, flawonoidy. Słynie z substancji lotnych , które nazywane są olejkami czosnkowymi (allicyna oraz allistatyn) znanymi z silnych właściwości bakteriobójczych.

Fasolajest jednoroczną rośliną bobowatą. Pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej. Do Europy została sprowadzona przez Kolumba. Ciekawostką jest, że pierwsze uprawy miały charakter estetyczny a dopiero w XIX wieku zaczęła gościć na stołach. Jest dostępna przez cały rok. Nie jest jadana na surowo a ziarna służą do przygotowywania zup, past i dań jednogarnkowych. Posiada liczne białka roślinne, sole mineralne, fosfor, żelazo i witaminy z grupy B.

Fasola szparagowanależy do roślin bobowatych. To obecnie jedna z podstawowych roślin uprawnych. Jej rodowód sięga Ameryki Środkowej i Południowej. Jest jej ponad 200 gatunków, jednak tylko 10 jest w praktycznej hodowli. Najwięcej się jej produkuje we Włoszech i Francji. W Polsce jej początku sięgają XVI wieku. Obecnie zdobywa coraz większą popularność. W Polsce dostępne są odmiany w dwóch kolorach – żółtym i zielonym. Ten pierwszy idealnie smakuje z masłem i bułką tartą. Zielona najsmaczniejsza jest gotowana. Obydwie odmiany różnią się od siebie smakiem i przeznaczeniem. Fasola szparagową najlepiej gotować na parze, ponieważ warzywo jest wtedy chrupiące i jędrne. Dodaję się ją do mięs, zapiekanek i sałatek. Zawiera błonnik, witaminy C, A, z grupy B, żelazo, potas, magnez sporo kwasu foliowego.

Koper włoskizaliczany jest do roślin selerowatych i dziwko można go spotkać w basenie Morza Śródziemnomorskiego. Jednak spotkany jest także w Pakistanie, Iranie, Afganistanie. Uprawiany jest przez Australię, Nową Zelandię, Meksyk, USA. Czasami w Polsce. Nasze uprawy obradzają od lipca do listopada. Może być jadany na surowo, smażony, gotowany, pieczony, duszony, grillowany a nawet jako konfitura. W smaku przypomina anyż. Jadalne są wszystkie części i wszystkie znajdują zastosowanie w kuchni. Gałązki przypominają koperek a łodygi wykorzystywane są do zup. Pokrywa dziennie zapotrzebowanie na witaminę C i w 50% na potas i witaminę B. Zawiera w sobie także błonnik i kwas foliowy.

Groszek cukrowy – należy do strączkowatych roślin bobowatych. Mówi się, że to najstarsza uprawiana roślina przez człowieka. Pochodzi z Bliskiego Wschodu i Afryki. Pierwsze wzmianki na temat tej rośliny w Europie pojawiły się we Francji w XVI wieku. Strąki zbierane są od połowy maja. Zjadany może być w całości lub wydobywając nasiona. Nadaje się idealnie do surówek, sałatek i zup. Groszek cukrowy to źródło białka, tłuszczy, węglowodanów oraz kwasów organicznych, żelaza, manganu, jodu, wapnia, miedzi, fosforu i witamin: A, C, E, grupy B.

Groszek zielony – pochodzi z zachodniej Azji i Kaukazu, wschodniej i południowej Europy oraz Afryki Północnej. Powszechny jest także w Polsce. Sezon na niego to czerwiec i lipiec. Zjadany jest najczęściej na surowo, ponieważ wtedy ma najlepszy smak. Nadaje się do przygotowywania zup, past i sałatek. Dodawany jest także do warzyw i sałatek. Znajduje się często w mrożonych mieszankach warzywnych. Suszone warzywa stosowane są posiłkach. W Polce jest to groch z kapustą. Posiada spore ilości białka, beta-karotenu i witamin C, D, K i grupy B. Jest też źródłem kwasu foliowego, sodu, potasu, fosforu, żelaza, miedzi, kobaltu, jodu, cynk oraz magnezu.

Kabaczek – jest odmianą dyni wyhodowaną we Włoszek. W Polsce popularnością cieszy się na południu kraju, gdzie jest nazywany kabaczkiem. Znany jest jednak pod obiema nazwami.

Kalafiorto inaczej kapusta warzywna. Nie występuje dziko i znany jest tylko z upraw. Znany od starożytności przez Rzymian i Greków. W Polsce jest uprawiany od przełomu XVI i XVII wieku. Wg legendy sprowadziła go do Polski Bona Sforza. Białe lub kremowe mięsiste pędy nazywane są różami. Kalafiory zbiera się od maja do listopada. Należy do wszechstronnych warzyw. Najlepszy jest zupie, ale ceniony jest także ugotowany albo pieczony. Zawiera sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź cynk, fosfor, fluor, jod, karoteny, witaminy: K, B1, B2, B6, C, kwasy: nikotynowy, pantotenowy. W jego skład wchodzą także olejki eteryczne, które odpowiadają za nieprzyjemny zapach podczas gotowania. Odpowiada za to siarka.

Kalarepato odmiana kapusty warzywnej. Występuje jedynie w uprawach. Pierwsze wzmianki o kalarepie pochodzą z XVI wieku. Jednak znana była już w starożytnym Rzymie jako caulorapa. Na szerszą skalę na Zachodzie Europy uprawiana od końca XVIII wieku. W Polsce pojawiła się dopiero w XIX wieku. Najwięcej kalarep uprawiają i produkują Niemcy. Bulwa przypomina spłaszczoną piłkę, z której wyrastają łodygi. Do spożycia na surowo nadaje się jedynie po obraniu ze skóry. Idealnie sprawdza się na ciepło. Może być gotowana, faszerowana, zapiekana i duszona. Sprawdza się w zupach i zapiekankach. Odznacza się wieloma właściwościami zdrowotnymi. Zawiera sód, potas, magnez, wapń, magnez, żelazo, miedź, fosfor, chlor, jod, karoteny. Posiada liczne witaminy: B1, B2, B6, C oraz kwasy: nikotynowy, pantotenowy, foliowy, szczawiowy.

Kapusta białanie występuję dziko i spotkać ją można tylko na uprawach. Została pozostawiona w spadku przez Hunów i Mongołów, którzy sprowadzili to warzywo do Europy podczas swoich najazdów. Była popularna w starożytnej Grecji. Do Polski przywędrowała z Niemiec i zadomowiła się w XIV wieku. Obecnie jest bardzo popularną rośliną uprawną. Jest dostępna przez cały rok dzięki przechowalniom. Sezon trwa do listopada a pierwsze warzywa pojawiają się w maju. Z kapusty często są przygotowywane surówki. Może być duszona, gotowana i zapiekana. Popularnym daniem z kapusty są gołąbki, które zawijany jest farsz. Równie znana jest sałatka colesław, bigos, pierogi z grzybami i kapustą. Kapusta zawiera w sobie potas, fosfor, sód, siarkę, wapń, mangan oraz witaminy: A, C, E, K i te grupy B.

Kapusta czerwonaodmiana należąca do rodziny kapustowatych. Jej dziki przodek pochodził z basenu Morza Śródziemnego. Doceniana w starożytności ale na swój podbój stołów czekała do XVIII wieku. W chłodniach jest dostępna cały rok. Okres zbierania przypada na lato i jesień. Szczególnym upodobaniem cieszy się w Polsce, gdzie jest gotowana, duszona i kiszona. Doskonale podkreśla smak dziczyzny i ptactwa. Na śląsku jest przysmakiem. Chroni przed miażdżycą i wzmacnia odporność. Posiada w sobie dużo witaminy E oraz C plus komplet witamin B – B1, B2, B6. Poprawia pracę serca, ponieważ zawiera potas, magnez i cyk. Wykazuje właściwości przeciwuteniające dzięki antocyjanom.

Kapusta pekińskarodowodem sięga Chin i Japonii, gdzie gości na stołach od V wieku. Zachodnią cywilizację podbiła w latach 30. XX wieku. W Polsce pojawiła się stosunkowo później i obecnie często, poza sklepami, można ją spotkać uprawianą na działkach. Sezon trwa od czerwca do października. Popularnością cieszy się w kuchni wschodniej. Liście służą do zawijania wieprzowiny i ostryg. W Polsce upodobanie do niej kończy się na surówkach. Zwiera witaminy A, B1, B2 i C. Posiada także wapń, żelazo, cynk, potas, fosfor, magnez i kwas foliowy.

Kukurydzanależy do rodziny zbóż. Pochodzi z Meksyku i nie występuje dzisiaj w formie dzikiej. Największym eksporterem są Stany Zjednoczone, w których kukurydza cieszy się szczególną estymą. W Polsce pojawia się na przełomie XVII i XVIII wieku. Trafiła do nas prawdopodobnie z Rumunii i Węgier. Odmiana kukurydzy są tysiące. Najprościej jest podzielić tę roślinę na odmianę spożywczą i pastewną Oddzielna odmiana jest na popularny popcorn. Sezon trwa od lipca do października. Najlepszy smak uzyskuje grillowana lub ugotowana. Dodawana jest także do zup, mięs i rzadziej mleka (chyba, że w formie płatek śniadaniowych). Zawiera witaminy B, E, A oraz fosfor selen, potas i magnez.

Marchewnależy do rodziny selerowatych. Do dzisiaj można ją spotkać dziko rosnącą na terenach Europy, Azji i północnej Afryki. Jej ojczyzną są prawdopodobnie Chiny. Znana jest człowiekowi od tysięcy lat. Jej wygląd zmieniał się przez wieki. Pierwotnie była uprawiana odmiana biała i tak była znana starożytnym. Jednakże w XVII wieku w Holandii wyprodukowano pomarańczową odmianę. Poza tymi dwoma kolorami można spotkać także marchewkę żółtą, czerwoną i ciemnofioletową. W Portugalii jest uznawana za owoc. Jest dostępna przez cały rok. Zbiory trwają od sierpnia do października. W Polsce cieszy się popularnością równą ziemniakowi. Dodawana jest do wielu potraw – od zup do sałatki. Może być pieczona, duszona, gotowana i smażona. Sprawdza się także w ciastach. Zawiera dużo właściwości odżywczych. Przede wszystkim karoteny poprawiające koloryt skóry, ale także witaminy A, B, C, E, K i PP oraz wapń, żelazo, magnez, cynk, potas, miedź i fosfor.

Ogórek – należy do rodziny dyniowatych. Dziko rośnie u podnóża Himalajów. Znany ludziom od 3 tysięcy lat. Z Azji ogórek trafił Grecji, Rzymu i krajów Arabskich. Do Ameryki przywiózł go Krzysztof Kolumb. We Francji popularnością cieszył się za Ludwika XIV, który założył pierwszą szklarnię. Sezon na ogórki trwa od maja do października. Smakuje dobrze podawany na surowo i po przetworzeniu – kiszony, korniszony. Dodawany jest do surówek, kanapek, zup itd. Stanowi główny składnik popularnej mizerii. Stosowany jest także w kosmetyce. Do perfum po maseczki z jego wyciągiem. Zawiera dużo witaminy K oraz potasu, wapnia, żelaza, magnezu i fosforu. Oczyszcza organizm, poprawia cerę i zdrowie skóry.

Paprykawychodzi się z Ameryki Południowej i szczególnym upodobaniem cieszy się kuchni meksykańskiej. Do Europy trafiła pod koniec XV wieku. Uprawiana jest w ciepłych krajach basenu Morza Śródziemnego oraz w Czechach i na Słowacji. W Polsce od XVII pojawia się na stołach. Początkowo w formie przyprawy. Uprawiana była w ogrodach szlacheckich i klasztorach. Cechowała się pikantnością. Dopiero XX wieku zaczęto dostrzegać walory odmiany łagodnej. Sezon w Polsce trwa od lipca do października. Używana jest w każdej kuchni świata. Poza Meksykanami jest popularna na Węgrzech i w Hiszpanii. Gości na stołach od surowego dodatku do sałatek po przyprawy i jako naczynie na farsz. Posiada wiele wartości odżywczych w zależności od koloru. Jest bogata w beta-karoten i witaminę C. Zielona zaspokaja organizm w kwas foliowy i witaminę E. Żółta i pomarańczowa ma dużo luteiny. Każda zawiera komplet witamin B oraz wapń, potas, żelazo, magnez i miedź.

Patisonnależy do odmiany Dyni. Pochodzi z Ameryki Północnej. Popularny był wśród Indian a do Europy trafił dzięki Hiszpanom. Dzięki nietypowemu kształtowi był uprawiany ozdobnie. Jest uznany w kuchni francuskiej i śródziemnomorskiej. W Polsce nie jest ceniony. Zbiory trwają od lipca do października. W kuchni stosowany jest wydrążony do faszerowania, z miąższu robi się potrawy proste i te wyrafinowane w smaku dzięki delikatnemu smakowi i aromatowi. Mogą zastępować ziemniaka. Posiada witaminy C, B1, B2, wapń, fosfor, żelazo, magnez i karoten.

Pietruszka (korzeń) – należy do rodziny selerowatych. Uprawia się ją na całym świecie. Sezon trwa od września do listopada. Dzięki szerokiego zastosowaniu jej natka nadaje się do kanapek, zup i sosów. Korzeń dzięki aromatowi nie ustępuje zastosowaniem. Posiada witaminy A, C, E, nać jest źródłem żelaza i chlorofilu.

Pomidornależy do rodziny psiankowatych. Pochodzi z Południowej Ameryki W Europie pojawia się przywieziony przez Krzysztofa Kolumba. W Polsce popularny dzięki królowej Bonie. Występuje w wielu odmianach – koktajlowa żółta i czerwona, śliwkowa, malinowa itd. Sezon trwa od lipca do września. Można śmiało powiedzieć, że wiedzie prym w kuchniach świata. Od ketchupu po kanapki, sałatki, zupy, kremy, sosy, dania mięsne i rybne. Owoce zawierają sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, miedź, cynk, fosfor, fluor, jod i karoten. Posiada także witaminy K, B1, B2, B6, C, PP, kwas foliowy, szczawiowy, pantotenowy, błonnik i biotynę.

Pornależy do rodziny czosnkowatych. Pochodzi z Azji Mniejszej. Był popularny w starożytnych cywilizacjach basenu Morza Śródziemnego. W Polsce od średniowiecza. Należy do symboli narodowych Walii. Por dzieli się na letniego, jesiennego i zimowego. W zależności od odmiany jest dostępy od maja do listopada. Surowy dzięki smakowi idealnie pasuje do sałatek i surówek. Najczęściej jest jednak dodawany do zup. Ceniony jest za wartości odżywcze. Posiada witaminę A, E, C i B6. Ze składników mineralnych – potas, wapno, magnez, fosfor, kwas foliowy. Dzięki żelazu leczy niedokrwistość. Obniża zły cholesterol i zwiększa ten dobry. Wpływa także na odporność i zabija bakterie.

Rabarbarpochodzi z obszarów Azji Środkowej, Bułgarii i Syberii. Popularny jest jako przydomowe warzywo. Dostępny jest od maja do sierpnia. Jadalna jest część wybarwiona na różowo lub czerwono, czyli łodyga. Rabarbar często jest populary w formie kompotu i konfitur. Nadaje się także do surowego spożywania z cukrem. Ceniony jest za kwaskowy smak. Zawiera kwasy organiczne, witaminę C, witaminy B oraz żelazo, magnez, fosfor i wapń.

Rzodkiewkaznana była już 2 tysiące lat temu Egipcjanom. W Europie zagościła dzięki Rzymianom. Od XIII wieku rozpowszechniła się na Niemcy. Dziko rosnąca jest spotykana tylko w Chinach. Należy do wiosennych warzyw i pojawia się już w marcu. Najlepsza w smaku jest na surowo. Stanowi bogate źródło potasu, fosforu, wapnia, żelaza, manganu, witaminy C oraz witamin B.

Sałatawywodzi się z terenów Azji. Uprawiana była przez starożytnych Greków, Rzymian i Egipcjan. Szeroką popularność zdobyła w wiekach średnich. W Polsce odkryta została za panowania Władysława Jagiełły. Zbierana jest od marca do października. W smaku jest delikatna z lekką nutą goryczy. Dobrze smakuje ze śmietaną. Pasuje do sałatek warzywnych. Jest bogata w witaminy A, C, PP, E, potas, wapń, żelazo, magnez i fosfor. Odkwasza organizm i ułatwia trawienie.

Seler (korzeń) – od starożytności stosowany jest jako środek leczniczy. Uprawy zaczęły pojawiać się od XIII wieku. W Polsce pojawia się dzięki królowej Bonie. Miał opinię warzywa luksusowego, ponieważ był uprawiany przy klasztorach i dworach. Naturalnie występuje w południowej Afryce, części Azji i Ameryce Południowej. Dostępny jest cały rok. Dodawany jest do zup i zastępuje niekiedy sól. Poza bulwą wykorzystuje się także nać selera. Zawiera więcej witaminy C niż cytrusy. Posiada kwas foliowy, witaminę PP, witaminy B, wapno, potas, cynk i fosfor.

Szczawwystępuje w całej Europie i na większości terenów Azji, Afryki i Ameryki Północnej. W Polsce należy do roślin pospolitych. Można go spotkać na łąkach, przydrożach i wałach ochronnych wzdłuż rzek. Ogrodowy jest jednak delikatniejszy w smaku od kwaśnego łąkowego. Zbierany jest od maja do października. W kuchni liście wykorzystywane są głównie w zupach. Liście zawierają beta-karoten, witaminę C, żelazo, wapń, błonnik i rutynę.

Szpinakto szeroko znane i uprawiane warzywo na całym świecie. Także w Polsce cieszy się popularnością. Świeży jest dostępny od maja do października. Stanowi bazę sałatek. Może być duszony, smażony i zapiekany. Zawiera duże ilości żelaza, witamin i składników mineralnych. Znany jest także z przeciwutleniaczy. Posiada także węglowodany, błonnik, wapń, potas, sód, fosfor, magnez i cynk.

Szparagi białe i zielone – uprawiane są obecnie we wszystkich krajach. Pochodzą z Europy Wschodniej oraz Azji Mniejszej i Środkowej. W Polsce uprawiane są na szeroką skalę w Wielkopolsce i Ziemi Lubuskiej. Zielona odmiana uprawiana jest w pełnym słońcu a białą wymaga jego mniejszej ilości. Sezon trwa od maja do czerwca. Zielone szparagi są jeszcze dostępne w lipcu. Sprawdzają się do przystawek, obiadów i kolacji. Podawana są zazwyczaj w towarzystwie szynki, grzybów, ryb i mięs. Często są gotowane na parze i podawane z prażoną bułką tartą. Szparagi są bombą witaminową i mineralną. Zawierają dużo witaminy K i kwasu foliowego. Posiadają także karoten, witaminy B, B2, B6, witaminę C oraz potas, wapń, sód, magnez, fosfor, fluor i żelazo.

Ziemniakto najpopularniejszy gatunek rośliny uprawnej na świecie. Obecnie jest czwartym najchętniej uprawianym. Wywodzi się z Andów, gdzie uprawiany jest od 8 tysięcy lat. Do Europy trafił w XVI wieku. Klasyfikowany jest na odmiany A, B i C. A i AB należą do odmian sałatkowych i nie rozpadają się po ugotowaniu. Symbol B jest zarezerwowany dla odmian ogólnospożywczych. BC i C są stosowane dla odmian na puree lub kluski i zawierają dużo skrobi. W Polsce jest niekwestionowanym królem stołów. Nie jest jadany na surowo, ale tylko ugotowany. Stanowi bazę pod pierogi ruskie, kopytka, katacze, kluski śląskie, knedle. Często jest stosowany w daniach głównych. Dodaje się go tez do zup a nawet podaje grillowanego lub z ogniska. Zawiera dużo witaminy C oraz grupy witamin B, PP, K. Bogaty jest także w fosfor, magnez, sód, wapń. Stanowi źródło błonnika. Ułatwia pracę układu trawiennego.

Kurkito gatunek grzybów. W Polsce jest pospolity i często spotykany. Rośnie w lasach liściastych i iglastych. Często obfituje w glebach piaszczystych i kwaśnych. Pojawia się pod świerkami na mchu. Stanowi bazę pod sosy i zupy. Nie nadaje się do duszenia. Najczęściej jest marynowany.

Podgrzybekwystępuje w lasach iglastych i liściastych na całym globie. Wszystkie jego gatunki są jadalne. W Polsce często spotykany jest podgrzybek złotawy, brunatny i zajączek. W te grzyby bogata jest Ziemia Lubuska. Nadaje się do suszenia i zalewania octem. Dodawany jest do sosów, zup i wielu innych potraw.

Orzechy włoskiedziko występuje na Bałkanach, południowo-wschodniej Europie oraz części Azji. Dostępny jest przez cały rok, ale świeży zbierany jest na przełomie września i października. Jadany jest na surowo. Dodawany jest do ciast, deserów i pieczywa. Zawiera witaminy E, B3, B5, B6 oraz potas, fosfor i magnez.

Orzechy laskowedziko występuje w Europie, Azji Mniejszej. W Polsce jest dziko spotkany na terenie całego kraju. Orzechy są dostępne cały rok. Jadane są na surowo ale spotyka się je w ciastach słodyczach, lodach, jogurtach, deserach. Orzechy są bogate w witaminy B1, B2, PP, C oraz E. Posiadają także minerały – żelazo, potas, cynk, miedź, fosfor, błonnik i kwas foliowy.

Cukiniapochodzi z Ameryki Południowej oraz części Północnej. Popularna jest w Europie. Cukinia jest ceniona za właściwości zdrowotne. Zawiera potas, wapń, witaminy B1, B2, PP, C i karoten. Nie kumuluje metali ciężkich, działa odkwaszająco na organizm i poprawia procesy trawienne. Zawiera mało kalorii.

Pieczarkiwstępują naturalnie, ale najczęściej można je spotkać hodowane. Dzielą się na rodzaj białe, brązowe, portobello. Dwie pierwsze odmiany są uprawiane cały rok. Od 4 do 5 tygodni od rozpoczęcia procesu uprawy można je zbierać. Najpopularniejsza jest pieczarka biała. Najlepszy smak uzyskuje duszona. Brązowa dłużej zachowuje świeżość a portobello jest znacznie większa od krewnych i można ją nawet grillować.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

*

Ostatnio dodane w kategorii Sezonowe warzywa i owoce

Przejdź Na górę